Beng Beng Gaming

Zero Knowledge Proofs Là Gì? Những Tính Năng Nổi Bật Trong Công Nghệ ZKP

Zero Knowledge Proofs Là Gì? Những Tính Năng Nổi Bật Trong Công Nghệ ZKP

Zero-knowledge proof (ZKP) là công nghệ gì mà được các dự án Blockchain ứng dụng vào trong các sản phẩm của họ? Ưu điểm và hạn chế của công nghệ ZKP, anh em hãy cũng BengBengGaming tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây nhé.

Zero Knowledge Proof là gì?

ZK Proofs là một cách xác thực dữ liệu mà không tiết lộ dữ liệu đó. Khái niệm này được thiết kế để đảm bảo rằng Người dùng (có dữ liệu cần xác minh) không chia sẻ dữ liệu một cách không cần thiết với Người xác minh (Verifier). Đồng thời, Người xác minh có thể chắc chắn rằng dữ liệu của Người trình bày là hợp lệ.

zero-knowledge-proofs-la-gi-bengbeng-gaming-bbg (1)

Zero knowledge proofs (ZKP)

Vì Người xác minh không biết thông tin thực sự đang được xác minh – họ chỉ biết rằng dữ liệu là đúng – những thông tin này được gọi là ‘Bằng chứng không có kiến ​​thức’ hay zero knowledge.

Ưu điểm và hạn chế của zero-knowledge proof (ZKP)

Giống như tất cả các dạng công nghệ khác, Zero-knowledge proof (ZKP) cũng có một loạt các ưu điểm và hạn chế riêng:

Ưu điểm của Zero knowledge proof (ZKP)

  • Khả năng mở rộng cho Blockchain: Các giải pháp Zk Rollup sử dụng công nghệ ZKP để tăng thông lượng và khả năng mở rộng cho các Blockchain layer 1, một số dự án tiêu biểu là StarkNET, Loopring và Zksync.
  • Quyền riêng tư và bảo mật: Công nghệ Zero-knowledge proof (ZKP) giúp xác nhận tính đầy đủ và đúng đắn của dữ liệu mà không cần tiết lộ những thông tin quan trọng, vì vậy ngoài ứng dụng trong các layer 2 giúp tăng khả năng mở rộng. Công nghệ Zero-knowledge (ZKP) còn được ứng dụng trong các lớp ứng dụng về bảo mật và quyền riêng tư, ví dụ: Monero, Zcash,…

Hạn chế của Zero knowledge Proof (ZKP)

  • Yêu cầu một lượng lớn sức mạnh tính toán: Các giao thức ZKP thường dựa trên các phương trình toán học phức tạp. Vì vậy, chúng yêu cầu một sức mạnh tính toán lớn để vận hành và tính toán. Điều này đồng nghĩa sẽ khó để các máy tính phổ thông có thể tham gia vào quá trình xác thực giao dịch.
  • Không thân thiện với các nhà phát triển: Một trong những ứng dụng chính Zero-knowledge proof (ZKP) là sử dụng cho các công nghệ Layer 2 để cải thiện khả năng mở rộng cho Blockchain, nhưng ở thời điểm hiện tại, các ứng dụng của Zk Rollup hiện chỉ giới hạn trong các khoản thanh toán đơn giản và giao dịch. Ngoài ra, Zk Rollup hiện tại không hỗ trợ khả năng tổng hợp, các ứng dụng Zk Rollup khác nhau không thể tương tác với nhau trong cùng một Layer 2.

Các loại Zero Knowledge Proofs?

Có hai loại Bằng chứng ZK:

  • Interactive ZK Proofs: Khi Người chứng minh (Prover) và Người xác minh (Validator) tương tác với nhau để thiết lập tính hợp lệ của dữ liệu, các nhiệm vụ sẽ được giám sát ​​trực tiếp. Chúng được gọi là ‘Interactive ZK Proofs’ hay ‘ZK Proof có tương tác’. Đối với ví dụ trên, sự tương tác của Alice với Bob, Charles, Dylan và Eunice thuộc về ‘ZK Proof có tương tác’.
  • Non-interactive ZK Proofs: Đôi khi, Người chứng minh và Người xác minh hoàn toàn không tương tác. Thay vào đó, họ đồng ý với phán quyết của một bên đáng tin cậy, do đó có thuật ngữ ‘ZK Proof không tương tác.’ Đối với ví dụ trên, việc sử dụng bản ghi nhớ để chứng minh Alice biết về bí mật và bí mật đó được bảo vệ bởi cơ chế ‘ZK-Proof không tương tác’. Bên thực hiện bản ghi nhớ là bên nhận được sự tin tưởng và ủy thác.

Công nghệ sử dụng khái niệm ZK Proofs để cung cấp năng lượng cho cơ chế đồng thuận của nó được gọi là Zero-Knowledge Succinct Non-Interactive Argument of Knowledge hay còn gọi là zk-SNARK.

ZCash là một trong những dự án đáng chú ý nhất sử dụng zk-SNARK để đảm bảo quyền riêng tư của người dùng. Khi các giao dịch được xử lý trên ZCash, blockchain chỉ biết số tiền chuyển và điểm đến của người gửi / người nhận. Danh tính thực tế hoàn toàn được bảo mật. Công nghệ này cho phép các blockchain duy trì tính ẩn danh hoàn toàn trong khi vẫn đảm bảo giao dịch an toàn và chống giả mạo.

zero-knowledge-proofs-la-gi-bengbeng-gaming-bbg (2)

Những ưu điểm trong công nghệ Zero Knowledge Proofs

Công nghệ này bao gồm ba thuật toán khác nhau:

  • Trình tạo khóa (Key Generator): Trình tạo khóa thiết lập một tham số để tạo cặp khóa. Ở đây, một nguồn đáng tin cậy có thể tạo một cặp khóa riêng tư hoặc công khai và sau đó phá hủy nó. Sau đó, sử dụng phần công khai đã tạo ra một cặp khóa khác. Ở đây, một cái sẽ được sử dụng để chứng minh cái khác để xác minh.
  • Người chứng minh (Prover): Người chứng minh phải lấy chìa khóa chứng minh và một số thông tin đầu vào để chứng minh thông tin của mình.
  • Người xác minh (Verifier): Việc xác minh sẽ cần khóa xác minh để đảm bảo tuyên bố là đúng hay sai. Anh ta phải xem xét thông tin đầu vào và bằng chứng để đánh giá xem điều đó đúng hay sai.

Ngoài ba thứ này, zk-SNARKS cũng cần duy trì:

  • Zero knowledge: Người xác minh sẽ không biết bất cứ điều gì khác ngoài tuyên bố là đúng. Các nhiệm vụ cần phải thực sự nhỏ để có thể chứng minh nó trong vòng vài mili giây.
  • Không tương tác (Non-interactive): Người dùng chỉ có thể gửi trạng thái đến người xác minh và không có gì khác. Người xác minh sẽ không thể tương tác thêm với người chứng minh.
  • Lập luận (Argument): Bằng chứng sẽ giữ tính hợp lý và sẽ bị ràng buộc bởi thời gian.
  • Kiến thức: Prover và Verifier không thể thực hiện quy trình mà không có nhân chứng đáng tin cậy (bên thứ ba).

Tổng kết

Qua bài viết trên anh em có thể thấy bằng cách kết hợp bản chất minh bạch vốn có của mạng blockchain với thiết kế bảo vệ quyền riêng tư của Zero-Knowledge Proofs, các doanh nghiệp và tổ chức được hưởng lợi từ những điều tốt nhất của cả hai thế giới: họ có thể giữ các tập dữ liệu nội bộ của mình ở chế độ riêng tư trong khi vẫn tận dụng chúng trong môi trường thực thi đáng tin cậy của hợp đồng thông minh (smart contract). 

Follow Beng Beng Gaming để có thể nhận thêm được nhiều thông tin hay và bổ ích!

 

Bài Viết Liên Quan:

0 0 votes
Article Rating
Theo dõi
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments